Wiedeń, kościół am Steinhof

Szczegóły: | Odsłony: 56

Wiedeń, kościół am Steinhof
Wien, kirche hl. Leopold am Steinhof

Lokalizacja: Wiedeń - Penzig, Baumgartner Höhe 1 (48.210643, 16.278756)
Budowa: 1904-1907
Budowniczy: Otto Wagner
Styl: secesja

HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1904-1907 według Otto Wagnera dla największego i najnowocześniejszego wtedy w Europie szpitala psychiatrycznego. Architekt przy projektowaniu kościoła brał pod uwagę, że będzie on służył chorym psychicznie pacjentom. Jest uznawany za najlepszy przykład secesyjnej budowli sakralnej na ternie Austrii. W 1922 r. kościół stał się filią Muzeum Wiedeńskiego.

ARCHITEKTURA. Secesyjny kościół zbudowany na planie krzyża greckiego, złożony z centralnej nawy nakrytej kopułą, poprzedzony od południa obszernym przedsionkiem a po bokach i od północy płytkim aneksami. Fasada kościoła pokryta jest okładziną z białego marmuru, w przyziemiu znajdują się trzy prostokątne wejścia nakryte daszkiem, nad którym ustawione są cztery posągi aniołów wykonane przez Othmara Schimkowitza. Za posągami aniołów umieszczone jest wielkie okno termowe a nad nim znajduje się fryz ze złoconymi krzyżami i wieńcami laurowymi. Fasadę wieńczą dwie czworoboczne dzwonnice, na których posadowiono siedzące posągi patronów Dolnej Austrii: św. Leopolda i św. Seweryna wykonane przez Richarda Lukscha. Fryz z naprzemiennie ułożonymi krzyżami i wieńcami laurowymi obiega cały kościół tak jak nakrywający go gzyms. Boczne elewacje przebite są wielkimi oknami zamkniętymi półkoliście. Kopuła ze ślepą latarnią pokryta jest złoconymi miedzianymi płytami i posadowiona na niskim ośmiobocznym tamburze. Wnętrze stanowi jednolitą przestrzeń, ujętą płytkimi wnękami prezbiterium i bocznych aneksów oraz z dużym przedsionkiem, w południowej części podzielonym czterema kolumnami podtrzymującymi chór muzyczny. Wnęka prezbiterium, aneksy boczne i przedsionek nakryte są sklepieniami kolebkowymi.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA jest jednolite secesyjne i w znacznej części powstało pod kierunkiem Otto Wagnera. Ołtarz główny w formie ażurowego złoconego tabernakulum na podstawie z białego marmuru zaprojektował Karl Ederer w 1907 r. Ambonę wykonał Paul Neumann, konfesjonały powstały w Wiener Werkstätte a organy są dziełem wiedeńskiego organmistrza Franza Josefa Swobody z 1907 r. Mozaika za ołtarzem głównym przedstawia Zbawiciela Błogosławiącego w otoczeniu świętych, jej twórcą jest Remigius Geyling lub Leopold Ferstner. Mozaiki w ołtarzach głównych są dziełem Rudolfa Jettmara, w prawym znajduje się scena Zwiastowania a w lewym przedstawiony jest św. Archanioł Gabriel. Witraże zaprojektował Koloman Moser a wykonał Leopold Forstner. Witraż w oknie zachodnim przedstawia Pochód świętych z symbolami siedmiu uczynków miłosierdzia względem ciała. W oknie wschodnim pochód świętych symbolizuje duchowe uczynki miłosierdzia. W oknie południowym, zasłoniętym organami, przestawiony jest Bóg Ojciec z wyciągniętymi rękami w geście stworzenia. W czterech witrażach na kopule widnieją są symbole czterech ewangelistów.

LITERATURA

Kretschmer H., Reclams Städteführer Wien, wyd. Reclam 2025
Rüttnauer G., Knaurs Kulturführer in Farbe Wien und umgebung, Augsburg 1998
Toman R., Wien. Kunst und Architektur, wyd. Ullman 2012

Wiedeń, kościół am Steinhof