Uncategorised
Debrecen, Szent Anna-székesegyház
Lokalizacja: Debreczyn, Szent Anna utca 15 (47.526664, 21.629703)
Budowa: 1721-1746
Architekt: Giovanni Battista Carlone
Styl: późny barok
Debreczyn w XVI w. stał się ważnym ośrodkiem reformacji i nazywany był kalwińskim Rzymem. W mieście nie było żadnej świątyni katolickiej. Sytuacja zmieniła się po zajęciu miasta przez wojska austriackie i ogłoszeniu w 1715 r. Debreczyna wolnym miastem królewskim. Wtedy to katolicki biskup Oradei (Nagyvárad) Imre Csáky, wystąpił z inicjatywą budowy kościoła w zdominowanym przez protestantów mieście.
HISTORIA. Wspomniany biskup Imre Csáky, od 1717 r. kardynał sprowadził do Debreczyna zakon pijarów i ufundował kościół dla zakonników. Projekt kościoła wykonał mediolański architekt Giovanni Battista Carlone a prace budowlane prowadzone były w latach 1721-1746. Po pożarze w 1811 r. kościół został odnowiony, wtedy też dodano obie wieże, które zaprojektował Ferenc Povolny. W 1993 r. kościół został podniesiony do godności świątyni katedralnej diecezji Debrecen-Nyíregyháza.
ARCHITEKTURA. Kościół późnobarokowy, bazylikowy złożony z szerokiej trójprzęsłowej nawy ujętej po bokach niskimi kaplicami oraz z krótkiego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Szeroka pięcioosiowa fasada podzielona jest pilastrami i ujęta dwiema czterokondygnacyjnymi wieżami, nakrytymi neobarokowymi hełmami a pośrodku zwieńczona trójkątnym szczytem ze spływami. W dolnej kondygnacji pomieszczone są trzy portale wejściowe, z których najbardziej okazały jest portal główny, nad którym umieszczony jest herb kardynała Imre Csáky. W półkolistych wnękach, w skrajnych polach umieszczone są figury węgierskich świętych królów Emeryka i Stefana. Na osi fasady nad portalem głównym umieszczony jest balkon a w zwieńczeniu półkolista wnęka z posągiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych, przeprute są oknami o łukach odcinkowych. Nawę główną i prezbiterium nakrywa wspólny dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Najstarszymi zabytkami w kościele są późnobarokowe obrazy, wśród nich obraz św. Anny namalowany przez Karla Rahla w 1834 r., który umieszczony jest w ołtarzu głównym. Sam ołtarz główny i ambona są pseudobarokowe i zostały wykonane w końcu lat 30-tych XX w. Z tego samego okresu pochodzą freski na sklepieniu przedstawiające węgierskich świętych.
Zdjęcia z wnętrza kościoła wykonał Andrzej Mleczko
LITERATURA
Mehling M., Knaurs Kulturführer in farbe Ungarn, München 1996
Rusin W., Węgry. Praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 2014
Szwajdo J., Węgry. Przewodnik krajoznawczy, wyd. BOSZ 2014
{gallery}wegry/debreczyn_katedra_sw_anny{/gallery}
Debrecen, Szent Anna-székesegyház
Lokalizacja: Debreczyn, Szent Anna utca 15 (47.526664, 21.629703)
Budowa: 1721-1746
Architekt: Giovanni Battista Carlone
Styl: późny barok
Debreczyn w XVI w. stał się ważnym ośrodkiem reformacji i nazywany był kalwińskim Rzymem. W mieście nie było żadnej świątyni katolickiej. Sytuacja zmieniła się po zajęciu miasta przez wojska austriackie i ogłoszeniu w 1715 r. Debreczyna wolnym miastem królewskim. Wtedy to katolicki biskup Oradei (Nagyvárad) Imre Csáky, wystąpił z inicjatywą budowy kościoła w zdominowanym przez protestantów mieście.
HISTORIA. Wspomniany biskup Imre Csáky, od 1717 r. kardynał sprowadził do Debreczyna zakon pijarów i ufundował kościół dla zakonników. Projekt kościoła wykonał mediolański architekt Giovanni Battista Carlone a prace budowlane prowadzone były w latach 1721-1746. Po pożarze w 1811 r. kościół został odnowiony, wtedy też dodano obie wieże, które zaprojektował Ferenc Povolny. W 1993 r. kościół został podniesiony do godności świątyni katedralnej diecezji Debrecen-Nyíregyháza.
ARCHITEKTURA. Kościół późnobarokowy, bazylikowy złożony z szerokiej trójprzęsłowej nawy ujętej po bokach niskimi kaplicami oraz z krótkiego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Szeroka pięcioosiowa fasada podzielona jest pilastrami i ujęta dwiema czterokondygnacyjnymi wieżami, nakrytymi neobarokowymi hełmami a pośrodku zwieńczona trójkątnym szczytem ze spływami. W dolnej kondygnacji pomieszczone są trzy portale wejściowe, z których najbardziej okazały jest portal główny, nad którym umieszczony jest herb kardynała Imre Csáky. W półkolistych wnękach, w skrajnych polach umieszczone są figury węgierskich świętych królów Emeryka i Stefana. Na osi fasady nad portalem głównym umieszczony jest balkon a w zwieńczeniu półkolista wnęka z posągiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych, przeprute są oknami o łukach odcinkowych. Nawę główną i prezbiterium nakrywa wspólny dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Najstarszymi zabytkami w kościele są późnobarokowe obrazy, wśród nich obraz św. Anny namalowany przez Karla Rahla w 1834 r., który umieszczony jest w ołtarzu głównym. Sam ołtarz główny i ambona są pseudobarokowe i zostały wykonane w końcu lat 30-tych XX w. Z tego samego okresu pochodzą freski na sklepieniu przedstawiające węgierskich świętych.
Zdjęcia z wnętrza kościoła wykonał Andrzej Mleczko
LITERATURA
Mehling M., Knaurs Kulturführer in farbe Ungarn, München 1996
Rusin W., Węgry. Praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 2014
Szwajdo J., Węgry. Przewodnik krajoznawczy, wyd. BOSZ 2014
{gallery}wegry/debreczyn_katedra_sw_anny{/gallery}
Debrecen, Szent Anna-székesegyház
Lokalizacja: Debreczyn, Szent Anna utca 15 (47.526664, 21.629703)
Budowa: 1721-1746
Architekt: Giovanni Battista Carlone
Styl: późny barok
Debreczyn w XVI w. stał się ważnym ośrodkiem reformacji i nazywany był kalwińskim Rzymem. W mieście nie było żadnej świątyni katolickiej. Sytuacja zmieniła się po zajęciu miasta przez wojska austriackie i ogłoszeniu w 1715 r. Debreczyna wolnym miastem królewskim. Wtedy to katolicki biskup Oradei (Nagyvárad) Imre Csáky, wystąpił z inicjatywą budowy kościoła w zdominowanym przez protestantów mieście.
HISTORIA. Wspomniany biskup Imre Csáky, od 1717 r. kardynał sprowadził do Debreczyna zakon pijarów i ufundował kościół dla zakonników. Projekt kościoła wykonał mediolański architekt Giovanni Battista Carlone a prace budowlane prowadzone były w latach 1721-1746. Po pożarze w 1811 r. kościół został odnowiony, wtedy też dodano obie wieże, które zaprojektował Ferenc Povolny. W 1993 r. kościół został podniesiony do godności świątyni katedralnej diecezji Debrecen-Nyíregyháza.
ARCHITEKTURA. Kościół późnobarokowy, bazylikowy złożony z szerokiej trójprzęsłowej nawy ujętej po bokach niskimi kaplicami oraz z krótkiego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Szeroka pięcioosiowa fasada podzielona jest pilastrami i ujęta dwiema czterokondygnacyjnymi wieżami, nakrytymi neobarokowymi hełmami a pośrodku zwieńczona trójkątnym szczytem ze spływami. W dolnej kondygnacji pomieszczone są trzy portale wejściowe, z których najbardziej okazały jest portal główny, nad którym umieszczony jest herb kardynała Imre Csáky. W półkolistych wnękach, w skrajnych polach umieszczone są figury węgierskich świętych królów Emeryka i Stefana. Na osi fasady nad portalem głównym umieszczony jest balkon a w zwieńczeniu półkolista wnęka z posągiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych, przeprute są oknami o łukach odcinkowych. Nawę główną i prezbiterium nakrywa wspólny dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Najstarszymi zabytkami w kościele są późnobarokowe obrazy, wśród nich obraz św. Anny namalowany przez Karla Rahla w 1834 r., który umieszczony jest w ołtarzu głównym. Sam ołtarz główny i ambona są pseudobarokowe i zostały wykonane w końcu lat 30-tych XX w. Z tego samego okresu pochodzą freski na sklepieniu przedstawiające węgierskich świętych.
Zdjęcia z wnętrza kościoła wykonał Andrzej Mleczko
LITERATURA
Mehling M., Knaurs Kulturführer in farbe Ungarn, München 1996
Rusin W., Węgry. Praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 2014
Szwajdo J., Węgry. Przewodnik krajoznawczy, wyd. BOSZ 2014
Debrecen, Szent Anna-székesegyház
Lokalizacja: Debreczyn, Szent Anna utca 15 (47.526664, 21.629703)
Budowa: 1721-1746
Architekt: Giovanni Battista Carlone
Styl: późny barok
Debreczyn w XVI w. stał się ważnym ośrodkiem reformacji i nazywany był kalwińskim Rzymem. W mieście nie było żadnej świątyni katolickiej. Sytuacja zmieniła się po zajęciu miasta przez wojska austriackie i ogłoszeniu w 1715 r. Debreczyna wolnym miastem królewskim. Wtedy to katolicki biskup Oradei (Nagyvárad) Imre Csáky, wystąpił z inicjatywą budowy kościoła w zdominowanym przez protestantów mieście.
HISTORIA. Wspomniany biskup Imre Csáky, od 1717 r. kardynał sprowadził do Debreczyna zakon pijarów i ufundował kościół dla zakonników. Projekt kościoła wykonał mediolański architekt Giovanni Battista Carlone a prace budowlane prowadzone były w latach 1721-1746. Po pożarze w 1811 r. kościół został odnowiony, wtedy też dodano obie wieże, które zaprojektował Ferenc Povolny. W 1993 r. kościół został podniesiony do godności świątyni katedralnej diecezji Debrecen-Nyíregyháza.
ARCHITEKTURA. Kościół późnobarokowy, bazylikowy złożony z szerokiej trójprzęsłowej nawy ujętej po bokach niskimi kaplicami oraz z krótkiego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Szeroka pięcioosiowa fasada podzielona jest pilastrami i ujęta dwiema czterokondygnacyjnymi wieżami, nakrytymi neobarokowymi hełmami a pośrodku zwieńczona trójkątnym szczytem ze spływami. W dolnej kondygnacji pomieszczone są trzy portale wejściowe, z których najbardziej okazały jest portal główny, nad którym umieszczony jest herb kardynała Imre Csáky. W półkolistych wnękach, w skrajnych polach umieszczone są figury węgierskich świętych królów Emeryka i Stefana. Na osi fasady nad portalem głównym umieszczony jest balkon a w zwieńczeniu półkolista wnęka z posągiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych, przeprute są oknami o łukach odcinkowych. Nawę główną i prezbiterium nakrywa wspólny dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Najstarszymi zabytkami w kościele są późnobarokowe obrazy, wśród nich obraz św. Anny namalowany przez Karla Rahla w 1834 r., który umieszczony jest w ołtarzu głównym. Sam ołtarz główny i ambona są pseudobarokowe i zostały wykonane w końcu lat 30-tych XX w. Z tego samego okresu pochodzą freski na sklepieniu przedstawiające węgierskich świętych.
Zdjęcia z wnętrza kościoła wykonał Andrzej Mleczko
LITERATURA
Mehling M., Knaurs Kulturführer in farbe Ungarn, München 1996
Rusin W., Węgry. Praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 2014
Szwajdo J., Węgry. Przewodnik krajoznawczy, wyd. BOSZ 2014
{gallery}wegry/debreczyn_katedra_sw_anny{/gallery}
Strona internetowa, którą Państwo przegladacie, jest efektem moich zainteresowań architekturą sakralną. Na stronie znajduje się kilkaset opisów zabytkowych kościołów i cerkwi. Każdy artykuł zawiera historię swiątyni, opis jej architektury oraz najważniejszych elementów wyposażenia i wystroju wnętrza. Podaję też literaturę, z której korzystałem przy opisywaniu poszczególnych obiektów. Bardzo ważnym elementem strony są fotografie, które dołączone zostały do wszystkich opisanych obiektów sakralnych. Ogromna liczbę zabytkowych świątyń w Polsce a także ich zróżnicowana wartość artystyczna, zmuszają do przeprowadzenia gruntownej selekcji. Za każdym razem jest to moja subiektywna ocena ale często oparta na dostepnej fachowej literaturze. Przyjąłem jednak nadrzędną zasadę, że na stronie moze pojawić się opis tylko takiej świątyni, którą sam odwiedziłem i sfotografowałem. Dlatego ogromna większość zdjęć na stronie jest mojego autorstwa. Wyjątki od tej reguły dotyczą zdjęć archiwalnych, rzutów poziomych oraz wnętrz, do których nie zawsze jest dostep. W takim wypadku zawsze podaję nazwisko autora zdjecia, tytuł pracy lub adres strony internetowej.
Początki strony sięgają roku 2003 kiedy to na witrynie Kościoły zabytkowe Tarnowa i okolic, umiesciłem zakładkę poświęconą kościołom położonym w innych częściach Polski i za granicą. Zaczęły się tam pojawiać opisy i zdjęcia świątyń chrześcijańskich, które odwiedzałem w czasie wakacyjnych wyjazdów i weekendowych wycieczek. W 2007 r. obiektów było tak dużo, że zdecydowałem się stworzyć osobną stronę, tylko im poświęconą. Obecnie na stronie znajduje sie około 500 opisów zabytkowych świątyń (XII 2018).
Marek Sztorc
Mediolan, kościół San Sepolcro
Milano, chiesa di San Sepolcro
Mediolan, kościół Grobu Bożego
Lokalizacja: Mediolan, Piazza San Sepolcro (45.463066, 9.185271)
Budowa: około 1030, po 1100,
Architekci: Aurelio Terzi
Styl: romanizm, barok, neoromanizm
HISTORIA. Kościół został zbudowany około 1030 r. na miejscu dawnego forum z czasów rzymskich z fundacji Benedetto Rozzone, mistrza mennicy mediolańskiej. Pierwotnie była to prywatna świątynia pod wezwaniem Trójcy Świętej. Po zdobyciu Jerozolimy w 1099 r. i powrocie mediolańskich krzyżowców w 1100 r. kościół otrzymał obecne wezwanie Grobu Świętego. Zapewne krótko potem kościół został przebudowany na wzór jerozolimskiej bazyliki Grobu Świętego. W 1578 r. arcybiskup Mediolanu, św. Karol Boromeusz (Carlo Borromeo) przekazał opiekę nad kościołem założonej przez siebie Kongregacji Oblatów św. Ambrożego. W 1605 r. kościół został ponownie przebudowany, tym razem w stylu barokowym, na polecenie kardynała Federico Borromeo, który powierzył prace architektowi Aurelio Terzi. Kościół otrzymał wtedy nową fasadę, przekształcono też wnętrze aby dostosować je do wymogów soboru trydenckiego. W 1609 r. w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła rozpoczęła działalność Biblioteka Ambrozjańska założona przez kardynała Federico Borromeo. W latach 1894-1897 fasada kościoła została ponownie przebudowana w nawiązaniu do romanizmu lombardzkiego a w 1903 r. ujednolicono też wysokość obu wież. W 1928 r. zniesiono parafię San Sepolcro a sam kościół stał się częścią biblioteki ambrozjańskiej.
ARCHITEKTURA. Kościół złożony z trójnawowego pseudobazylikowego korpusu oraz transeptu, którego ramiona zamknięte są półkolistymi apsydami i jednoprzęsłowego prezbiterium zamkniętego półkolistą apsydą. Nad zachodnimi przęsłami naw bocznych wznoszą się dwie równej wysokości czworoboczne wieże z podwójnymi ażurowymi arkadami w najwyższych kondygnacjach. Nad skrzyżowaniem naw posadowiona jest niska czworoboczna wieża nakryta dachem namiotowym.
Neoromańska fasada jest trójdzielna ze środkową częścią wysuniętą do przodu i nakrytą trójkątnym szczytem oraz bocznymi polami zamkniętymi półszczytami. W przyziemiu środkowej części znajduje się płytki przedsionek otwarty potrójną arkadą. Fasada przebita jest wąskimi neoromańskimi oknami, w środkowej części podwójnymi. Ceglane elewacje boczne kościoła przebite są niewielkimi oknami o półkolistych zamknięciach. Nawę główną i pojedynce przęsła transeptu oraz prezbiterium nakrywają dachy dwuspadowe. Nad nawami bocznymi sklepienia jednospadowe a apsydy nakryte są sklepieniami konchowymi. Przestrzeń nad centralną wieżą nakrywa sklepienie żaglaste.
Wewnątrz nawa główna otwarta jest półkolistymi arkadami wspartymi na filarach o korynckich kapitelach. Powyżej znajdują się empory zamknięte oknami o łukach odcinkowych. Nawę główną i pojedyncze przęsła w transepcie i prezbiterium nakrywają sklepienie kolebkowe na gurtach. Nawy boczne nakryte są sklepieniami krzyżowymi, zaznaczonymi stiukowymi pseudożebrami.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA jest przeważnie barokowe i pochodzi z XVII i XVIII w. W ołtarzu w prawej kaplicy przy prezbiterium znajduje się obraz Matka Boża z Dzieciątkiem adorowana przez św. Ambrożego i św. Karola Boromeusza, namalowany około 1630 przez Carlo Francesco Nuvolone. W kaplicy po lewej stronie umieszczony jest obraz Matka Boża z Dzieciątkiem ze św. Filipem Neri i aniołem z 1657 r., przypisywany Giuseppe Nuvolone. Najcenniejszym zabytkiem w kościele jest umieszczona w lewej nawie grupa rzeźbiarska Opłakiwanie Chrystusa wykonana przez Agostino Fonduli z Cremy w 1. połowie XVI w. Inne grupy rzeźbiarskie z XVI w. znajdują się w ramionach transeptu. W lewym ramieniu umieszczona są rzeźby przedstawiające trzy sceny: Kajfasz rozdzierający szaty, Biczowanie Chrystusa oraz Zaparcie się Piotra. W prawym ramieniu zobaczyć można grupę rzeźb Ostatnia Wieczerza.
KRYPTA. Pod kościołem znajduje się romańska krypta podparta na smukłych kolumnach i nakryta sklepieniami krzyżowymi. Sklepienie te zdobi niedawno odkryta XIII-wieczna dekoracja malarska przedstawiająca rozgwieżdżone niebo i motywy kwiatowe. Na ścianach krypty zachowało się jeszcze kilka innych fresków z okresu od XIV do XVI w. przedstawiających m.in. Ukrzyżowanie, Wieczerzę w domu Szymona oraz postacie św. Marii Magdaleny, św. Jana Chrzciciela i św. Heleny. W posadzce krypty znajdują się wtórnie wykorzystane antyczne płyty kamienne pochodzące z rzymskiego forum Mediolanum. W centralnej części krypty ustawiony jest sarkofag Grobu Świętego, wykonany przez nieznanego z nazwiska Mistrza z Campione w pierwszej połowie XIV wieku. Reliefy pokrywające sarkofag przedstawiają Chrystusa w grobie i sceny związane z jego Męką. Według tradycji w sarkofagu umieszczono ziemię przywiezioną z Jerozolimy przez krzyżowców. Przed sarkofagiem ustawiona jest XVII-wieczna polichromowana rzeźba modlącego się św. Karola Boromeusza.
LITERATURA
Zucchi M., La chiese di Milano, Roma 2021
Strona internetowa: https://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/LMD80-00162/?utm_source=chatgpt.com
Strona internetowa: https://www.ambrosiana.it/ambrosiana-info/cripta/?utm_source=chatgpt.com
Strona internetowa: https://www.chiesadimilano.it/news/arte-cultura/il-santo-sepolcro-a-milano-storia-e-tradizioni-della-gerusalemme-ambrosiana-264426.html?utm_source=chatgpt.com
Turyn, kościół San Rocco
Torino, chiesa di San Rocco
Turyn, kościół św. Rocha
Lokalizacja: Turyn, Via San Francesco D’Assisi 1 (45.072312, 7.680964)
Budowa: 1662
Architekt: Francesco Lanfranchi
Styl: barok
HISTORIA. Pierwszy kościół został zbudowany w 1617 r. według projektu architekta Carlo di Castellamonte. W 1662 r. kościół ten rozebrano i zastąpiono obecnym w według projektu Francesco Lanfranchi. W 1698 r. wzniesiono kopułę nad kościołem. Fasada kościoła powstałą dopiero w 1890 r. Kościół został uszkodzony w czasie II wojny światowej i następnie był odbudowany,
ARCHITEKTURA. Barokowy kościół złożony z kwadratowej nawy i węższego także kwadratowego prezbiterium z którego północnej części wyrasta niewielka dzwonnica. Nawę nakrywa kopuła z latarnią na ośmiobocznym tamburze. Fasada frontowa neoklasycystyczna dwukondygnacjowa, podzielona pilastrami podtrzymującymi wydatne gzymsy. Na osi dolnej kondygnacji znajduje się portal wejściowy nakryty trójkątnym naczółkiem i ujęty po bokach wnęką z posągami świętych Rocha i Ekspedykta. Środkową część górnej kondygnacji wypełnia duży okulus. Wewnątrz ściany nawy opięte są parami kolumn podtrzymujących odcinki belkowania oraz pendentywy kopuły i łuki czterech arkad otwartych na prezbiterium, wejście i płytkie kaplice boczne. Nad nawą wznosi się kopuła na pendentywach posadowiona na ośmiobocznym tamburze. Prezbiterium nakrywa ślepa kopuła na pendentywach.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Kościół posiada bogaty późnobarokowy wystrój wnętrza. Ściany obłożone są okładziną z kolorowych marmurów a kapitele pokryte złoceniami. Dekoracja malarska kopuły nad prezbiterium przedstawia Apoteozę św. Rocha wykonaną w 1790 r. przez Rocco Comaneddi. Ołtarz główny wykonał Bernardo Vittone w 1755 r. według projektu Antonio Casanova sprzed 1717 r.
LITERATURA
Chiese, Campanili & Campane di Torino, opr. zb., Turyn 2021
Strona internetowa: https://www.sanroccotorino.it
Strona internetowa: https://www.atlanteditorino.it/approfondimenti/S.Rocco.html
