Paryż, katedra Saint-Louis-des-Invalides

Szczegóły: | Odsłony: 42

Paryż, katedra Saint-Louis-des-Invalides
Paris, cathédrale Saint-Louis-des-Invalides
Paryż, katedra św. Ludwika u Inwalidów

Lokalizacja: Paris - 7st arrondissement, 129 Rue de Grenelle (48.855566, 2.312605)
Budowa: 1676-1679
Architekt. Liberal Bruant, Jules Hordouin-Mansart
Styl: klasycyzm

HISTORIA. W 1670 r. król Ludwik XVI podjął decyzję o budowie wielkiego kompleksu - Pałacu Inwalidów dla niezdolnych do służby weteranów armii królewskiej. Plan założenia wykonał Liberal Bruant, który wzorował się m.in. na hiszpańskim Escorialu. Częścią założenia był kościół św. Ludwika zbudowany w latach 1676-1679 według projektu Bruanta. Prace budowlane nadzorował już inny architekt Jules Hordouin-Mansart, któremu w 1676 r. powierzono ukończenie budowy kompleksu. Jules Hardouin-Mansart zaprojektował i wzniósł w latach 1677-1706 kościół Kopuły. Oba kościoły przylegają do siebie i dawniej stanowiły pewną ciągłość przestrzenną, kiedy to połączone były wspólnym ołtarzem, wyburzonym w czasie rewolucji. Kościół św. Ludwika był do 1791 r. siedzibą parafii. W 1957 r. przy kościele został utworzony Wikariat Sił Zbrojnych Francji a od 1986 r. kościół został podniesiony do godności katedry Francuskiej Diecezji Wojskowej.

ARCHITEKTURA. Klasycystyczny kościół posiada formę dziewięcioprzęsłowej, trójnawowej bazyliki zamkniętej półkolistą apsydą. Nad nawami bocznymi rozmieszczone są empory. Fasada kościoła wychodzi na dziedziniec królewski, jest dwukondygnacjowa, trójdzielna i rozczłonkowana parami kolumn. W dolnej kondygnacji z jońskimi kapitelami a w górnej korynckimi. Między kolumnami, w polach środkowych rozmieszczone są półkoliste arkady a w bocznych prostokątne otwory. Elewacje boczne nawy głównej przebite są prostokątnymi oknami zamkniętymi półkoliście. Nawy boczne i empory nad nimi oświetlone są mniejszymi oknami, w nawach zamkniętymi półkoliście a w emporach o łukach segmentowych. Kościół nakrywa dach dwuspadowy z ukośnie ścięta połacią od zachodu. Wewnątrz nawa główna podzielona jest pilastrami o korynckich kapitelach podtrzymujących obiegający gzyms konsolowy z belkowaniem. W przyziemiu nawa otwarta jest na nawy boczne półkolistymi arkadami, powyżej otwiera się na empory arkadami zamkniętymi łukami odcinkowymi. Nawa główna nakryta jest sklepieniem kolebkowym na gurtach. Gurty ozdobione są liliami, rozetami i koronami królewskimi. Prezbiterium zamyka wielka przeszklona półkolista arkada otwarta na Kościół Kopuły.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Najstarszym zachowanym zabytkiem katedry jest prospekt organowy projektu Julesa Hardouin-Mansarta, który wykonał w 1683 r. Germain Pillon. Organy wykonał w latach 1679-1687 królewski organmistrz Alexandre Thierry. Później instrument był kilka razy restaurowany m.in. po pożarze w 1851 r. Wcześniej bo w 1837 r. na organach tych wykonano po raz pierwszy requiem Hectora Berlioza. W pierwszym przęśle prawej nawy urządzono kaplicę z epitafium poświęconym francuskim generałom poległym w czasie I wojny światowej. Ołtarze, ambona i chrzcielnica zostały wykonane współcześnie ale nawiązuję do klasycyzmu. Z gzymsu zwisają sztandary będące trofeami zdobytymi przez wojska francuskie w zwycięskich bitwach na przełomie XIX i XX w. W 1814 r. spalono 1417 sztandarów pochodzących ze zwycięskich wojen z czasów Ludwika XIV i Napoleona I aby nie wpadły w ręce wojsk koalicji, które wkraczały do Paryża. Pod kościołem znajduje się krypta Gubernatorów, gdzie spoczywają ciałą gubernatorów kompleksu Inwalidów.

LITERATURA

Knaurs Kulturführer in farbe Paris und Ile de France, opr. zb, Augsburg 1998
Paris d'église en église, opr. zb., Paryż 2008

Paryż, katedra Saint-Louis-des-Invalides