Como, kościół San Fedele
Como, chiesa di San Fedele
Como, kościół św. Fidelisa

Lokalizacja: Como, Piazza San Fedele (45.809756, 9.084552)
Budowa: 1. połowa XII w.
Styl: romanizm, neoromanizm

HISTORIA. Pierwszy kościół na tym miejscu był poświęcony św. Eufemii i jego początki sięgają zapewne VII w. choć pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 865 r. Wezwanie św. Fidelisa kościół otrzymał zapewne pod koniec X w. po odnalezieniu domniemanego grobu świętego. Obecny kościół został zbudowany w 1. połowie XII w. na miejscu poprzedniej świątyni. Pierwotna wieża zawaliła się w czasie trzęsienia ziemi w 1117 r. i została odbudowana w 1271 r. Na przełomie XVII i XVIII w. kościół został przebudowany m.in. poprzez wprowadzenie sklepienia kolebkowego nad nawą główną. W 1905 r. ze względu na niebezpieczne nachylenie dzwonnicy rozebrano jej górne kondygnacje i wzniesiono na nowo. W 1914 r. fasada uzyskała obecny neoromański wygląd.

ARCHITEKTURA. Romański kościół zbudowany na planie krzyża łacińskiego, złożony z trójnawowego, czteroprzęsłowego bazylikowego korpusu oraz trójpłatowej części wschodniej, na którą składa się jednoprzęsłowe prezbiterium zamknięte pięcioboczną apsydą oraz ramiona transeptu zamknięte trójbocznymi apsydami otoczonymi wielobocznymi obejściami. Nad centralną czworoboczną częścią kościoła wznosi się kopuła posadowiona na ośmiobocznym tamburze. Od północy do zachodniego przęsła nawy głównej dostawiona jest dzwonnica, zbudowana na planie kwadratu, w górnej części neoromańska z biforiami i triforiami, nakryta płaskim daszkiem namiotowym.  

Neoromańska fasada jest trójdzielna z częścią północną przesłoniętą sąsiednią kamienica. Na osi części środkowej zamkniętej trójkątnym szczytem znajduje się duża rozeta z maswerkiem z XVI w. w Przyziemiu portal zamknięty półkolistym tympanonem … Wschodnia apsyda prezbiterium opięta jest w dolnej części pilastrami między którymi rozmieszczone są wąskie okna zamknięte półkoliście. Górną część wydzieloną fryzami arkadkowymi stanowi XIII-wieczna galeria arkadowa wsparta na smukłych kolumnach. Na północ od apsydy znajduje się romański portal z przełomu XI/XII w. zamknięty trójkątnym łukiem z płaskorzeźbami na ościeżach przedstawiających sceny ze Starego Testamentu: Prorok Habakuk przynosi kosz żywności Danielowi i Daniel na tronie w jaskini lwów.

Wewnątrz nawa główna przekształcona okresie baroku rozczłonkowana jest pilastrami i połączona z nawami bocznymi półkolistymi arkadami, powyżej znajdują się empory otwarte na nawę dużymi półkolistymi arkadami. Nawę główną nakrywa sklepienie kolebkowe na gurtach. Centralne przęsło transeptu wydzielone jest wielkimi półkolistymi arkadami wspartymi na zwielokrotnionych kolumnach z korynckimi pilastrami. Powyżej wznosi się kopuła na pendentywach z ośmiobocznym tamburem. Apsyda prezbiterium podzielona jest dwiema kondygnacjami galerii arkadkowych

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Na sklepieniu apsydy prezbiterium fresk przedstawiający Męczeństwo św. Fedele wyk Guglielmo Beltrani, w bocznych apsydach dwa romańskie lwy, które służyły jako kropielnice. W prawym ramieniu transeptu znajdują się cztery obrazy ze scenami Męki Pańskiej, namalowane przez Carlo Innocenzo Carloni około 1765 r.: Biczowanie, Ukoronowanie cierniem, Modlitwa w Ogrojcu i Wejście na Golgotę. Apsydę tej części transeptu zdobi fresk Isidoro Bianchi z 1623 r. przedstawiający Trójcę Świętą i Matkę Bożą w otoczeniu świętych. Z kolei w apsydzie lewego ramienia transeptu znajduje się fresk ze sceną Wniebowzięcia NMP namalowany przez Giovanni Domenico Caresana. Po obu stronach ołtarza widnieją cztery freski z XVII w.: Zaślubiny Maryi, namalowany przez Isidoro Bianchi oraz Boże Narodzenie, Zwiastowanie Pasterzom i Pokłon Trzech Króli, namalowane w szkole Camillo Procaccini. W lewym ramieniu transeptu zachowały się też fragmenty średniowiecznych fresków z XI/XII z przedstawieniami Chrztu w Jordanie i Madonny w mandorli. W prawej nawie bocznej znajduje się tryptyk z freskiem namalowanym w 1504 roku przez Giovanni Andrea De Magistris, przedstawiający Najświętszą Marię Pannę i Dzieciątko Jezus pomiędzy świętymi Sebastianem i Rochem. Pod ołtarzem umieszczona jest trumna z doczesnymi szczątkami św. Amancjusza, biskupa Como.

LITERATURA

Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Strona internetowa: https://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/CO180-00025/

Kościoły w Como opisane na stronie zabytkowekoscioly.net

Como, katedra Santa Maria Assunta
Como, bazylika Sant'Abbondio
Como, kościół San Fedele