Wilno, kościół św. Rafała
Lokalizacja: Wilno - Śnipiszki, Šnipiškių g. 1 (54.692864, 25.278666)
Budowa: 1702-1709
Styl: późny barok
Kościół św. Rafała na Śnipiszkach usytuowany jest na wzniesieniu nad rzeką Wilią.
HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1702-09 dla jezuitów z fundacji Michała Koszyca, pisarza ziemskiego litewskiego. W chwili ukończenia budowy był to już czwarty kościół zakonu jezuitów w Wilnie. W 1749 r. kościół został uszkodzony przez pożar. W czasie obudowy do fasady dostawiono dwie wieże. Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 r. kościół i klasztor przejęli pijarzy. W 1792 r. przy kościele została erygowana parafia. Po upadku powstania listopadowego kościół został zamieniony na magazyn. Dopiero w 1860 r. zwrócono go wiernym. W czerwcu 1941 r. na kościół spadła niemiecka bomba, która zabiła wiele osób szukających schronienia w podziemiach świątyni. W czasach sowieckich kościół był czynny a nabożeństwa odprawiano w języku litewskim i polskim.
ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół złożony z trójnawowego sześcioprzęsłowego bazylikowego korpusu bez wyodrębnionego prezbiterium. Kościół poprzedza dwukondygnacjowa fasada ujęta dwiema nieco wysuniętymi do przodu wieżami. Środkowa część fasady podzielona jest pilastrami i zwieńczona trójkątnym szczytem. W dolnej części na osi znajduje się portal wejściowy a nad nim duże okno ujęte po bokach wnękami mieszczącymi posągi świętych. Wieże podzielone są na cztery kondygnacje, z których dwie dolne są kwadratowe a dwie najwyższe posiadają faliste gzymsy typowe dla baroku wileńskiego. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych z oknami o łukach odcinkowych. Kościół nakrywa dach dwuspadowy z wieżyczką na sygnaturkę nad prezbiterium. Wewnątrz ściany rozczłonkowane są pilastrami podtrzymującymi gurty sklepienne, Nawę narywa sklepienie kolebkowo-krzyżowe.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W kościele znajduje się dziewięć rokowych ołtarzy i ambona. Architektoniczny ołtarz główny wykonał Johann Tobias de Dyderstein po 1752 r. W polu głównym ołtarza umieszczony jest obraz św. Rafała Archanioła namalowany przez Szymona Czechowicza.
LITERATURA
Kłos J., Wilno. Przewodnik krajoznawczy, Wilno 1937
Krajewski J., Wilno i okolice. Przewodnik, Pruszków 2013
Sztuka polska, T. 5, Późny barok, rokoko i klasycyzm - XVIII wiek, oprac. zb., Arkady 2016
Wilno, kościół św. Rafała
