Mediolan, kościół San Bernardino alle Osse
Milano, chiesa di San Bernardino alle Osse
Lokalizacja: Mediolan, Piazza Santo Stefano (45.462420, 9.195570)
Budowa: 1750 – 1754
Architekci: Carlo Giuseppe Merlo
Styl: późny barok, rokoko
HISTORIA. W 1268 r. na miejscu obecnego kościoła wzniesiono niewielką świątynię, która powstała przy istniejącym tutaj wcześniej ossuarium. W 1642 r. zawaliła się dzwonnica sąsiedniego kościoła San Stefano Maggiore, która zniszczyła ossuarium i uszkodziła kościół. Po tej katastrofie odbudowano cały zespół. W latach 1679–1680 przebudowano fasadę kaplicy według projektu Andrea Biffi. Obecny późnobarokowy wygląd ossuarium uzyskało w wyniku przebudowy przeprowadzonej w latach 1695-1696. Niedługo potem kościół San Bernardino został zniszczony w czasie pożaru, który wybuchł w 1712 r. Szybko zdecydowano o odbudowie świątyni i już w 1717 r. gotowy był projekt wykonany przez Carlo Giuseppe Merlo. Trudności finansowe opóźniły jednak prace budowlane na lata 1750 – 1754 a fasada kościoła została ukończona jeszcze później bo w 1776 r.
ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół złożony z nawy zbudowanej na planie ośmioboku, ujętej po bokach dwiema płytkimi kaplicami i poprzedzonej szerokim przedsionkiem oraz z jednoprzęsłowego prezbiterium zamkniętego półkolistą apsydą. Od wschodu do kościoła przylega ossuarium. Nawa kościoła nakryta jest kopułą z latarnią posadowioną na wysokim ośmiobocznym tamburze. Fasada kościoła jest pięciodzielna i trzykondygnacjowa, podzielona pilastrami i i gzymsami. W dolnej kondygnacji znajdują trzy prostokątne otwory wejściowe, z których dwa nakryte są przerwanymi naczółkami. Okna w górnych kondygnacjach mają bogate późnobarokowe obramienia okienne. Tambur kopuły opięty jest lizenami i przebity eliptycznymi oknami w ośmiobocznych profilowanych obramieniach. Kopułę wieńczy niewielka latarnia nakryta kopułką. Pozostałe zewnętrzne elewacje kościoła posiadają podziały ramowe. Wewnątrz ściany opięte są pilastrami kompozytowymi podtrzymującymi wydatny gzyms obiegający wnętrze. Nawa otwarta jest półkolistymi arkadami na prezbiterium, kaplice i przedsionek, nakrywa ją kopuła na pendentywach.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W prezbiterium umieszczony jest późnobarokowy ołtarz główny z połowy XVIII w. z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Po bokach na ścianach zawieszone są dwa obrazy Gerolamo Ottolini, św. Ambroży i św. Karol Boromeusz. W ołtarzu w prawej kaplicy znajduje się obraz św. Marii Magdaleny, namalowany przez Federico Ferrario w 1768 r. W ołtarzu lewej kaplicy umieszczony jest obraz Św. Rozalia adorująca Matkę Bożą z Dzieciątkiem. Po bokach ołtarza zawieszone są dwa XVII-wieczne obrazy Paolo di Caialino, jeden z nich przedstawia Ścięcie Św. Jana Chrzciciela. We wnęce na lewo od prezbiterium znajduje się obraz Madonna della Passione w otoczeniu świętych Ambrożego, Rocha i Bernardyna ze Sieny, który w 1513 r. namalował na desce Gabriele Bossi. Wśród przedstawionych świętych rozpoznaje się m.in. św. Ambrożego, św. Rocha i św. Bernardyna ze Sieny.
OSSUARIUM. Zbudowane jest na planie kwadratu, jego dwukondygnacjowa fasada ujęta jest po bokach półkolistymi odcinkami muru ze spływami i zwieńczona trójkątnym szczytem. Wewnątrz ściany rozczłonkowane są pilastrami podtrzymującymi przełamujący się gzyms z belkowaniem. Ossuarium nakrywa pozorna kopuła na pendentywach. Ściany ossuarium zostały ozdobione czaszkami i kośćmi ludzkimi, pochodzącymi przede wszystkim ze starego cmentarza przy szpitalu del Brolo. Kości ułożono w regularne kompozycje na pilastrach, gzymsach, w niszach i wokół otworów drzwiowych. W ołtarzu ossuarium umieszczona jest barokowa rzeźba Matki Bożej Bolesnej z połowy XVIII w. Na sklepieniu wenecki malarz Sebastiano Ricci przedstawił w latach 1693-1695 Triumf Dusz Czyśćcowych, z duszami uwolnionymi z czyśćca, które unoszą się ku niebu.
LITERATURA
Zucchi M., La chiese di Milano, Roma 2021
Strona internetowa: https://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/LMD80-00152/?utm_source=chatgpt.com
Strona internetowa: https://www.sanbernardinoalleossa.it
