Mediolan, kościół San Celso
Milano, chiesa di San Celso
Mediolan, kościół św. Celsusa
Lokalizacja: Mediolan, Via Aldo Lusardi 1 (45.454336, 9.187779)
Budowa: X w., XVII w., połowa XIX w.
Styl: romanizm, neoromanizm
HISTORIA. Pierwszy kościół został wzniesiony w VIII w. w pobliżu miejsca gdzie św. Ambroży odnalazł groby świętych Nazariusza i Celsusa. W 992 r. biskup Landolfo da Carcano założył przy kościele klasztor benedyktynów i rozpoczął budowę obecnej trójnawowej bazyliki. Z tego okresu pochodzi także dzwonnica kościoła. Na początku XVI w. przebudowano apsydę kościoła a w 1651 r. wzniesiono barokową fasadę zachodnią. W 1818 r. zburzono dwa zachodnie przęsła kościoła, odsłaniające w ten sposób widok na sąsiedni kościół Santa Maria dei Miracoli. W 1851 r. zbudowano obecną neoromańską fasadę z zachowaniem fragmentów romańskiego portalu.
ARCHITEKTURA. Niewielki romański i neoromański kościół, był pierwotnie złożony z czteroprzęsłowego, trójnawowego korpusu bazylikowego, zamkniętego półkolistą apsydą prezbiterium. Po rozbudowie sąsiedniego kościoła Santa Maria dei Miracoli i zburzeniu dwóch zachodnich przęseł korpusu, kościół San Celso stał się niewielką świątynią złożoną z dwuprzęsłowej nawy ujętej bocznymi kaplicami i zamkniętej apsydą. Do południowo-wschodniego narożnika kościoła dostawiona jest wysoka na 30 metrów dzwonnica. Kościół posiada neoromańską trójdzielną fasadę, w polu środkowym zamkniętą trójkątnym szczytem a w bocznych polach półszczytami. Na osi środkowej części umieszczony jest portal wykonany z użyciem romańskich detali m.in. architrawu z 2. połowy XII w., kariatyd i zoomorficznych reliefów na rozglifie. W półkolistym łuku archiwolty znajduje się XVII-wieczny fresk przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem w otoczeniu świętych Celsusa i Nazariusza, jego autorstwo przypisuje się Giovanni Battista Crespi zw. Il Cerano. Nad portalem znajduje się maswerkowa rozeta. Apsyda prezbiterium opięta jest przyporami i przebita wąskimi oknami zamkniętym półkoliście. Nawę główną nakrywa dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe a prezbiterium nakrywa koncha. Wewnątrz nawa główna otwarta jest na kaplice boczne półkolistymi arkadami wspartymi na romańskich kolumnach o roślinnych i zoomorficznych kapitelach. Arkadę prezbiterium wydziela półkolista profilowana arkada wsparta na przyściennych kolumnach. Nawę główną nakrywa sklepienie kolebkowe.
Dzwonnica zbudowana na planie kwadratu, podzielona na pięć kondygnacji, w najwyższej kondygnacji przebita trójdzielnymi oknami i nakryta daszkiem namiotowym.
WYSTRÓJ WNĘTRZA. W nawie kościoła zachowały się dwa wizerunki Matki Bożej z Dzieciątkiem, po lewej stronie jest to obraz z XV w. a po prawej stronie fresk z XII w., jeden z najstarszych fresków zachowanych w Mediolanie.
LITERATURA
Zucchi M., La chiese di Milano, Roma 2021
Strona internetowa: https://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/LMD80-00332/
Mediolan, kościół San Celso
