Turyn, kościół Gran Madre di Dio
Torino, chiesa della Gran Madre di Dio
Lokalizacja: Turyn, Piazza Gran Madre di Dio (45.062323, 7.699243)
Budowa: 1818-1831
Architekt: Ferdinando Bonsignore
Styl: neoklasycyzm
HISTORIA. Decyzja o budowie kościoła została podjęta przez władze Turynu w 1814 r. dla upamiętnienia powrotu do miasta króla Wiktora Emanuela I Sabaudzkiego po zakończeniu francuskich rządów. Projekt kościoła został wyłoniony w konkursie a jego zwycięzcą okazał się architekt Ferdinando Bonsignore. Prace budowlane rozpoczęto w 1818 r. i krótko potem je przerwano. Budowę wznowiono w 1827 r. i ukończono w 1831 r.
ARCHITEKTURA. Klasycystyczny kościół złożony z obszernej nawy na planie koła, nakrytej kopułą i poprzedzonej wysokim portykiem kolumnowym. Kościół posadowiony jest na wysokiej podmurówce. Elewacje zewnętrzne kościoła podzielone są na dwie kondygnacje obiegającym wydatnym gzymsem z belkowaniem i fryzem z girlandami. Portyk z trójkątnym tympanonem podtrzymują kolumny o korynckich kapitelach. W tympanonie umieszczona jest płaskorzeźba przedstawiająca Matkę Bożą z Dzieciątkiem adorowaną przez przedstawicieli władz miejskich, wykonana w 1827 r. przez Francesco Somaini di Maroggii. W pronaosie portyku znajduje się duży prostokątny portal wejściowy ujęty po bokach wnękami z posągami świętych: Marka Ewangelisty i Karola Boromeusza.
Wnętrze kościoła ma kształt rotundy, której ściany rozczłonkowane są prostokątnymi wnękami ołtarzowymi i półkolistą wnęką na pomieszczenie ołtarza głównego. Wnęki wydzielone są parami dużych kolumn z czerwonego porfiru. Na odcinkach ścian między wnękami znajdują się półkoliste konchy z posągami: św. Maurycego, bł. Małgorzaty Sabaudzkiej, bł. o Amadeusza IX Sabaudzkiego oraz św. Jana Chrzciciela. Nawę obiega gzyms nad którym znajduje się pas z dekoracją ze stiukowych girland i czterema płaskorzeźbami przedstawiającymi epizody z życia Marii Panny: Narodzenie, Ofiarowanie, Zaślubiny i Koronację. Nawę nakrywa kopuła ozdobiona pięcioma rzędami ośmiobocznych kasetonów i zwieńczona po środku okulusem.
WYSTRÓJ WNĘTRZA. W ołtarzu głównym umieszczony jest posąg Matki Bożej z Dzieciątkiem wykonał Andrea Galassi.
KRYPTA. Pod kościołem znajduje się Sanktuarium Poległych w I Wojnie Światowej, otwarte 1932 roku w obecności Benito Mussoliniego.
Na wysuniętych odcinkach muru po obu stronach schodów ustawione są posągi przedstawiające personifikację Wiary i Religii. Na postumencie przed schodami ustawiony jest pomnik króla Wiktora Emanuela I Sabaudzkiego wykonany w latach 1849-1869 przez Giuseppe Gaggini.
LITERATURA
Chiese, Campanili & Campane di Torino, opr. zb., Turyn 2021
Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Strona internetowa: https://www.cittaecattedrali.it/it/bces/57
Turyn, kościół Gran Madre di Dio
