Turyn, kościół Santa Maria al Monte dei Cappuccini
Torino, chiesa di Santa Maria al Monte dei Cappuccini
Lokalizacja: Turyn, Piazzale Monte dei Cappuccini 3 (45.059631, 7.697630)
Budowa: 1583-1598, 1611-1656
Architekt: Giacomo Soldati, Ascanio Vitozzi, Carlo di Castellamonte, Amadeo di Castellamonte
Styl: barok, neobarok
HISTORIA. Budowę kościoła na Monte die Cappuccini, wzniesieniu podarowanym kapucynom przez księcia Karola Emanuela I Sabaudzkiego, rozpoczęto w 1583 r. według planów Giacomo Soldati. Prace budowlane zostały przerwane w 1598 r. i wznowione w 1611 r. pod kierunkiem architekta Ascanio Vitozzi, który wykonał nowy projekt kościoła. Po śmierci Vitozzi w 1615 r. prace przy budowie kontynuował Carlo di Castellamonte, który nieznacznie zmodyfikował projekt świątyni. Prace budowlane były przerywane w 1630 r. na skutek zarazy i w latach 1637-1640 w czasie działań wojennych. Budowę ukończył syn Carlo, Amadeo di Castellamonte, który nakrył nawę wysoką ołowianą kopułą, rozebraną w 1801 r. Konsekracja kościoła odbyła się w obecności królowej Szwecji Krystyny w 1656 r.
ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół zbudowany na planie krzyża greckiego z centralną ośmioboczną nawą nakrytą kopułą na wysokim tamburze i otoczoną czterema płytkimi półkolistymi aneksami przeznaczonymi na prezbiterium, przedsionek i dwie kaplice boczne. Elewacje dolnej kondygnacji opięte są pilastrami podtrzymującymi obiegający gzyms konsolkowy z belkowaniem. Pola pomiędzy pilastrami wypełnione są prostokątnymi i półkolistymi ślepymi oknami nakrytymi naczółkami. Tambur podzielony jest na kondygnacje rozdzielone gzymsem i w dolnej części przebity oknami o łukach odcinkowych, wieńczy go spłaszczona kopuła z latarnią. Wewnątrz ściany dolnej kondygnacji podzielone są pilastrami korynckimi dźwigającymi wydatny gzyms konsolowy obiegający wnętrze. Pilastry ujmują cztery półkoliście zamknięte wnęki nakryte kasetonowymi konchami. Wnętrz kopuły oświetla latarnia i duże okna tamburu.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W kościele znajdują się trzy duże barokowe ołtarze zaprojektowane przez Carlo di Castellamonte, jeden w apsydzie prezbiterium i dwa w kaplicach bocznych. W ołtarzu głównym umieszczona jest barokowa drewniana rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem, która zastąpiła skradzioną rzeźbę z przełomu XVI i XVII w. o tym samym temacie. W lewym ołtarzu umieszczony jest obraz Męczeństwo św. Maurycego, namalowany przez Guglielmo Caccia, zwanego Il Moncalvo. Pod ołtarzem złożone są doczesne szczątki św. Ignacego da Sathia (zm. 1770), miejscowego kapucyna kanonizowanego w 2002 r. przez papieża Jana Pawła II. W prawym ołtarzu znajduje się obraz Świętego Franciszka z Asyżu, będący kopią obrazu namalowanego przez Giovan Battista Crespi i przechowywanego dziś w Galerii Sabauda. Pomiędzy dużymi ołtarzami rozmieszczone są cztery mniejsze późnobarokowe ołtarze.
LITERATURA
Chiese, Campanili & Campane di Torino, opr. zb., Turyn 2021
Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Turyn, kościół Santa Maria al Monte dei Cappuccini
