Wenecja, kościół San Geremia

Wenecja, kościół San Geremia
Venezia, chiesa di San Geremia
Wenecja, kościół św. Jeremiasza

Lokalizacja: Wenecja - Cannaregio, Campo San Geremia (45.442644, 12.325336)
Budowa: XI w., 1753-1760
Architekt: Carlo Gorbellini
Styl: późny barok

HISTORIA. Pierwotny kościół tym miejscu został zbudowany w XI w. Pierwsza duża przebudowa świątyni miała miejsce pod koniec XIII w. Obecny kościół został zbudowany w latach 1753-1760 według projektu Carlo Gorbellini. W 1848 r. kościół został uszkodzony przez pożar w wyniki austriackiego ostrzału. W 1871 r. miała miejsce odbudowa świątyni, w czasie której dodano neoklasycystyczne fasady. W 2018 r. kościół został podniesiony do godności sanktuarium św. Łucji.

ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół zbudowany na planie krzyża greckiego z centralną kopułą nad skrzyżowaniem naw. Złożony z prezbiterium, nawy i ramion transeptu zamkniętych trójbocznie z czterema kaplicami umieszczonymi w narożnikach naw. Do południowego ramienia transeptu  północy do kościoła dostawiona jest wysoka kampanila. Wschodnia fasada kościoła jest trójdzielna, rozczłonkowana pilastrami, zwieńczona wydatnym gzymsem i odcinkowym szczytem na osi. W przyziemiu każdego z pól umieszczone są portale wejściowe, z których środkowy nakryty jest trójkątnym naczółkiem, nad portalami rozmieszczone są duże okna termowe. Północna elewacja ujęta jest potężnymi półkolistymi pilastrami korynckimi dźwigającymi odcinkowy szczyt. Między pilastrami znajduje się duży prostokątny portal wejściowy nakryty trójkątnym tympanonem. Południowa elewacja jest analogiczna do elewacji północnej, choć o skromniejszej artykulacji i pozbawiona portalu wejściowego. Elewacje boczne rozczłonkowane są pilastrami i przebite dużymi oknami odcinkowymi i półkolistymi. Prezbiterium, nawę i transept nakrywają dachy dwuspadowe. Wewnątrz ściany kościoła rozczłonowane są pilastrami i półkolumnami korynckimi dźwigającymi wydatne gzymsy z belkowaniem. Cztery centralne filary opięte parami półkolumn, podtrzymują kopułę na pendentywach. Nawę, prezbiterium i ramiona transeptu nakrywają sklepienia kolebkowe z lunetami na gurtach a w zakończeniach sklepienia konchowe.

WYPOSAŻENIE WNETRZA kościoła jest przeważnie klasycystyczne i pochodzi z końca XVIII w. Ołtarz główny klasycystyczny z 1798 r., wykonany z marmuru z tabernakulum w formie świątyni, które ujęte jest po bokach posągami św. Piotra i św. Jeremiasza. W klasycystycznych ołtarzach bocznych znajdują się rzeźby i interesujące obrazy m.in. Matka Boża Niepokalanie Poczęta asystująca koronacji Wenecji przez św. biskupa Magnusa, dzieło Palma il Giovane. W kościele znajduje się też inny obraz tego artysty przedstawiający św. Łucję. Kaplica poświęcona św. Łucji została wykonana w latach 1860-63 na wzór kaplicy Mocenigo zaprojektowanej przez Andrea Palladio w dawnym kościele św. Łucji. W kaplicy tej w przeszklonym sarkofagu przechowywane są relikwie św. Łucji z Syrakuz, męczennicy zamordowanej w 304 r. w czasie prześladowań chrześcijan za cesarza Dioklecjana. Relikwie świętej zostały przeniesione w 1860 r. z pobliskiego kościoła św. Łucji, zanim rozebrano go pod budowę dworca kolejowego. Ciało świętej trafiło do Wenecji w 1204 r. kiedy to zostało zrabowane z Konstantynopola w czasie czwartej krucjaty.

CAMPANILA wzniesiona w XI w. i podwyższona w XIII w., zbudowana z cegły na planie kwadratu o gładkich ścianach przebitych niewielkimi otworami okiennym i otwarta parami dużych półkolistych arkad w najwyższej kondygnacji. Dzwonnicę wieńczy balustrada i ośmioboczny kiosk z daszkiem namiotowym.

LITERATURA

Kamiński M., Wenecja. Sztuka i architektura, wyd. 2005
Knaurs Kulturführer in farbe Venedig Und Venetien, oprac. zb., Augsburg 1998
Strona internetowa: http://churchesofvenice.com/cannaregio.htm#sanger
Strona internetowa: https://www.santuariodilucia.it/en/home-en/

Wenecja, kościół San Geremia