Wenecja, kościół San Rocco
Venezia, chiesa di San Rocco
Wenecja, kościół św. Rocha
Lokalizacja: Wenecja – San Polo, Campo San Rocco (45.436930, 12.325291)
Budowa: 1489 – 1509, 1755-1761
Architekt: Pietro Bon?, Giovanni Scalfarotto
Styl: renesans, późny barok
HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1489-1509 dla Bractwa św. Rocha, którego członkowie wspomagali ubogich i chorych, zwłaszcza ofiary zarazy. Za budowniczego kościoła uważany jest wenecki architekt Pietro Bon. Wraz z kościołem wzniesiono budynek Scuola do San Rocco. Kościół został gruntownie przebudowany w 1726-1732 według planów Giovanni Scalfarotto, ze starego kościoła pozostało tylko prezbiterium z kopułą. Fasada została wzniesiona w latach 1765-1769 przez Bernardino Maccaruzzi.
ARCHITEKTURA. Kościół złożony jest z szerokiej prostokątnej nawy i wąskiego prezbiterium zakończonego półkolistą apsydą z kaplicami po bokach. Od południa do apsydy prezbiterium dostawiona jest dzwonnica. Fasada późnobarokowa dwukondygnacjowa, trójdzielna, podzielona kolumnami. W środkowym polu dolnej kondygnacji znajduje się półkolisty portal nakryty trójkątnym naczółkiem. W bocznych polach konchowe wnęki nakryte łukami odcinkowymi z posągami weneckich świętych Gerardo Sagredo i doży Pietro Orseolo, które wyrzeźbił Giovanni Marchiori. W analogicznych wnękach w górnej kondygnacji przedstawieni są dwaj kolejni weneccy święci: Lorenzo Giustiniani, pierwszy patriarcha Wenecji oraz Gregorio Barbarigo, kardynał i biskup Padwy. Posągi wykonał Giovanni Maria Morlaiter, który jest też autorem płaskorzeźby umieszczonej w środkowym polu górnej kondygnacji, przedstawiającej św. Rocha uzdrawiającego ofiary zarazy. Fasadę wieńczy odcinkowy szczyt z posągiem św. Rocha, po bokach rzeźby świętych Pietro Acotanto i Hieronima Emiliani. Ściany nawy przebite są dużymi oknami termowymi a nakrywa ją spłaszczony dach dwuspadowy. Prezbiterium nakrywa kopuła na niskim tamburze. Wewnątrz ściany rozczłonkowane są pilastrami. Prezbiterium nakrywa kopuła zaś apsydę sklepienie konchowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Kościół posiada bogaty wystrój i wyposażenie wnętrza. Szczególnie godne uwagi są obrazy wybitnych weneckich malarzy. W kopule i na sklepieniu apsydy freski autorstwa Giuseppe Angeli. Na ścianach prezbiterium zawieszone są wielkie płótna namalowane przez Jacopo Tintoretto z uczniami około 1550 r. przedstawiające sceny z życia św. Rocha: uzdrowienie ofiar zarazy, św. Roch pocieszany w więzieniu przez anioła, uzdrowienie zwierząt, św. Roch dotknięty zarazą. Architektoniczny renesansowy ołtarz główny został wykonany w latach 1517-1524. W polu środkowym ustawiona jest figura św. Rocha, której autorem jest Giovanni Maria Mosca, w Polsce znany bardziej jako Jan Maria Padovano. Ściany nawy są prawdziwą galerią obrazów. Na prawej ścianie zawieszone są obrazy: Cud św. Antoniego, który namalował Francesco Trevisani, Święty Roch wzięty do niewoli w bitwie pod Montpellier, namalowany przez Jacopo Tintoretto, Chrystus uzdrawiający paralityka także obraz Tintoretto oraz Święty Franciszek z Paoli wskrzesza martwe dziecko, dzieło Sebastiano Ricci. Obrazy na lewej ścianie to: Święta Helena odnajdując prawdziwy Krzyż, namalowany przez Sebastiano Ricci, Święci Marcin i Krzysztof, dzieło Pordenone, Chrystus wypędza kupców ze świątyni, który namalował Giovanni Antonio Fumiani oraz Zwiastowanie, obraz którego autorem jest Francesco Solimena. Na suficie znajduje się obraz Święty Roch rozdzielający bogactwa ubogim, malowany przez Giovanni Antonio Fumiani. Na chórze muzycznym późnobarokowy prospekt organowy z instrumentem z 1740 r. wykonanym przez organmistrza Pietro Nachini i odnowionym w 1768 r. przez Gaetano Callido.
LITERATURA
Knaurs Kulturführer in farbe Venedig Und Venetien, oprac. zb., Augsburg 1998
Strona internetowa: http://churchesofvenice.com/sanpolo.htm#sanrocco
Wenecja, kościół San Rocco
