Lokalizacja: Lublin, ul. Wyszyńskiego 6 (51.244177, 22.569535)
Budowa: 1719-36
Architekt: Giovanni Spazzio?
Styl: barok

HISTORIA. Dawny kościół misjonarzy położony przy ulicy Prymasa Wyszyńskiego, wchodzi dziś w skład Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Lublinie. Świątynia ta zaliczana jest do najlepszych realizacji późnobarokowej architektury sakralnej na obszarze dawnej Rzeczpospolitej. Zbudowana została w latach 1719-36 dla sprowadzonego do Lublina na początku XVIII w. zgromadzenia misjonarzy od św. Wincentego a Paulo. Fundatorem świątyni był Jan Tarło, wojewoda sandomierski, później lubelski. Autorem projektu był prawdopodobnie Giovanni Spazzio, włoski architekt działający w Polsce. W 1864 r. władze carskie dokonały kasaty lubelskiego klasztoru misjonarzy w ramach represji po powstaniu styczniowym, kościół pełnił jednak nadal funkcję świątyni seminaryjnej. Około 1890 r. prezbiterium przedłużono o neogotycką kaplicę, która obecnie wykorzystywana jest na potrzeby kleryków obrządku grecko-katolickiego.

ARCHITEKTURA. Barokowy kościół na planie zbliżonym do krzyża greckiego, złożony z nawy, transeptu i wydłużonego prezbiterium, zamkniętego konchowo. Na skrzyżowaniu naw wznosi się kopuła, nakryta barokowym hełmem i zwieńczona ośmioboczną latarnią. Elewacje zewnętrzne podzielone są podwójnymi pilastrami i zwieńczone smukłymi szczytami wolutowymi z półkolistymi naczółkami. Narożniki elewacji transeptu są wypukłe, zaś narożniki w nawie i prezbiterium są wklęsłe. Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniami kolebkowymi z lunetami a w części centralnej półeliptyczną kopułą na pendentywach, podzieloną na cztery pola z medalionami z podobiznami Ojców Kościoła. Ściany w części centralnej ujęte masywnymi filarami.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA pochodzi z XVIII w. Z czasu budowy kościoła pochodzą trzy barokowe ołtarze, główny i dwa w transepcie, ich autorem jest Jan Eliasz Hoffman z Puław, działający na zlecenie Sieniawskich i Lubomirskich. Obrazy ołtarzowe pochodzą z warszawskiego warsztatu Szymona Czechowicza. Z innych obiektów warto wymieć ambonę i ołtarz ustawiony przy tęczy, pochodzą one z 2. poł. XVIII w. Misjonarze po przybyciu do Lublina założyli seminarium, które po utworzeniu diecezji lubelskiej w 1808 r. otrzymało nazwę: Seminarium Diecezjalne Lubelskie. Jej wystrój wnętrza pochodzi z lat 80 i 90 tych XX w. a jego autorem jest Jerzy Nowosielski.

LITERATURA

Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 22, Województwo lubelskie, Warszawa 1995
Kowalczyk J., Architektura sakralna między Wisłą a Bugiem w okresie późnego baroku, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, t. VI, Między wschodem a zachodem, cz. III, Kultura artystyczna, pod red. Tadeusza Chrzanowskiego, Lublin 1992
Żabicki J., Leksykon zabytków architektury Lubelszczyzny i Podkarpacia, Arkady 2013