Gładyszów, miejscowość w powiecie gorlickim (województwo małopolskie).
Cerkiew w Gładyszowie powstała w latach 1938-39. Pomimo krótkiej metryki śmiało można ją zaliczyć do najbardziej interesujących przykładów architektury cerkiewnej na ziemiach południowej Polski. Jej wygląd nie nawiązuje do tradycyjnej formy cerkwi łemkowskiej jaka rozpowszechniła się na terenie Beskidu Niskiego. Cerkiew w Gładyszowie zbudowana została w tzw. ukraińskim stylu narodowym, który wywodzi się z terenów Huculszczyzny. Zresztą jej budowniczymi byli cieśle huculscy, których sprowadził do Gładyszowa ówczesny proboszcz greckokatolicki ks. Andrzej Złupko. Wybuch II wojny światowej oraz późniejsze wysiedlenia Łemków przeszkodziły w wykończeniu i wyposażaniu cerkwi. Od 1947 r. cerkiew użytkowana jest jako kościół, a kiedy po 1956 r. powróciła część Łemków także oni mają tu swoje nabożeństwa. Cerkiew zbudowana została na planie krzyża greckiego, którego jedno z ramion posiada trójboczne zamknięcie. Tam właśnie znajduje się prezbiterium. Od frontu cerkiew poprzedzona jest przedsionkiem z wejściem o półkolistym wykroju. Pośrodku wznosi się okazała ośmioboczna kopuła, nakryta baniastym hełmem i ślepą latarnią. Ramiona krzyża nakryte są dachami dwuspadowymi, zwieńczonymi małymi makowicami. Dachy i kopuła pobite są blachą. Ściany podzielone są wydatnymi okapami, w dolnej części nieoszalowane. Wewnątrz do niedawna zwracał uwagę brak ikonostasu, który jednak ostatnio został ustawiony w świątyni. Po jego bokach znajdują się dwa rokokowe ołtarze z XVIII w. W lewym ołtarzu umieszczona jest ikona Ukrzyżowania z XVIII w.

LITERATURA

Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja, opr. zb., Pruszków 2003
Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013