Krosno - miasto powiatowe (województwo podkarpackie).
Budowę kościoła franciszkanów w Krośnie rozpoczęto na początku XV w. i trwała ona do połowy wieku następnego. W latach 1647-48 dobudowana została kaplica grobowa Oświęcimów z fundacji Stanisława Oświęcima. Wreszcie na przełomie XIX i XX w. pod kierunkiem architekta Tadeusza Stryjeńskiego usunięto barokowe naleciałości, przywracając świątyni gotyki wygląd, wtedy to m.in. wzniesiono obecną fasadę zachodnią. Kościół posiada formę trójnawowej hali o trzech przęsłach z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym od północy dobudowano: zakrystię i kaplicę Przemienia Pańskiego. Do nawy od północy dostawiono wczesnobarokową kaplicę Oświęcimów, zbudowaną na planie kwadratu i nakrytą kopuła z latarnią. Zewnętrzna, ceglana elewacja kościoła opięta jest przyporami. Prezbiterium od nawy głównej oddziela ostrołukowa arkada tęczy, nad nawami bocznymi sklepienia krzyżowo-żebrowe, nad nawą główną gwiaździste wsparte na dwóch parach ośmiobocznych filarów. Prezbiterium nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe z końca XIX w. Zwiedzanie wnętrza warto rozpocząć od kaplicy Oświęcimów. Jej ściany zdobią bogate sztukaterie wykonane przez Jana Chrzciciela Falconiego. We wnękach umieszczone zostały portrety rodu Oświęcimow m.in. Stanisława i Anny, wykonane przez malarza z kręgu Piotra Danckersa de Rij. W kaplicy znajduje się też XIX-wieczna kopia barokowego ołtarza z obrazem Wskrzeszenie Piotrowina z około 1650 r., być może namalowanym przez Jana Trycjusza. Z kolei w neogotyckim ołtarzu głównym umieszczony się łaskami słynący barokowy obraz Matki Bożej tzw. Murkowej, który przez wiele lat umieszczony był we wnęce w murze obok kościoła. W kościele znajduje się cenny zespół pomników nagrobnych z XVI i XVII w. Na północnej ścianie w prezbiterium ustawiony jest najstarszy i zarazem najcenniejszy z nich, renesansowy nagrobek Jana Kamienieckiego, kasztelana lwowskiego i podolskiego (zm. 1560), wykonany przez Jana Marię Padovano z czerwonego marmuru węgierskiego. Na przeciwległej ścianie znajduje się manierystyczny nagrobek Barbary z kamienieckich Mniszchowej, wykonany przez lwowskiego rzeźbiarza Jakuba Trwałego w 1590 r. Obok kolejny wczesnobarokowy pomnik Jadwigi z Włodków z Firlejowej (zm. 1609) wykonany przez Jana lub Łukasza Reitino z Lugano w 1611 r. Ostatni piętrowy nagrobek Jana i Elżbiety Jędrzejowskich ustawiony jest w północnej nawie, wykonany został w 1597 r. przez nieznanego rzeźbiarza.

LITERATURA

Architektura gotycka w Polsce, pod red. T. Mroczko i M. Arszyńskiego, Warszawa 1995
Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. 1, województwo krośnieńskie, z. 1, Krosno. Dukla i okolice, Warszawa 1977
Łoziński J., Pomniki sztuce w Polsce, T. 1, Małopolska, Warszawa 1985
Zlat M., Sztuka polska. Renesans i manieryzm, Warszawa 2010
Strona internetowa: http://www.krosno.franciszkanie.pl/