Kościół wraz z klasztorem zostały zbudowane w latach 1644-49 z fundacji księżnej Zofii Pudencjany Ostrogskiej-Zasławskiej, przez lubelskiego muratora Jana Cangera z przeznaczeniem dla zakonu benedyktynek. Po śmierci fundatorki budowę finansował Jerzy Sebastian Lubomirski, który zdecydował o sprowadzeniu do Rzeszowa zakonu pijarów. Przybyli oni w 1655 r. i wkrótce utworzyli słynne kolegium, w którym przez pewien czas wykładał ksiądz Stanisław Konarski. Kościół z klasztorem i kolegium pozostawały w rękach pijarów do 1786 r. Obecny późnobarokowy wygląd kościół uzyskał w wyniku przebudowy, którą w latach 1705-07 przeprowadził na polecenie wojewody krakowskiego Hieronima Augusta Lubomirskiego, wybitny architekt Tylman z Gameren. Powstała wtedy okazała fasada z dwiema kwadratowymi wieżami, nakrytymi barokowymi hełmami, przedzielonymi trójkątnym szczytem ze spływami. Do wnętrza prowadzą trzy portale, nad portalem głównym umieszczono tablicę inskrypcyjna Lubomirskich, zaś po bokach w niszach ustawiono posągi rzymskich legionistów, rzeźbionych przez Faustyna Carre. Kościół złożony jest z trójprzęsłowej nawy, do której od północy dobudowano w latach 1759-73 kaplicę św. Józefa Kalasancjusza oraz węższego, zamkniętego ścianą prostą prezbiterium. Wnętrze świątyni utrzymane jest w stylu rokoko. Sklepienia ozdobione są bogatą dekoracją stiukową, wykonaną prawdopodobnie przez Jana Chrzciciela Falconiego. Na łuku tęczy widzimy czterodzielny kartusz herbowy z 1642 r. wykonany ze stiuku i polichromowany, z herbami: Pogoń litewska, Półkozic, Leliwa i Orzeł Biały oraz pośrodku herb Ostrogskich (Półksiężyc z gwiazdą sześcioramienną i strzałą).  W prezbiterium znajduje się rokokowy ołtarz główny z 1. poł. XVIII w., z późnobarokowym, rzeźbionym krucyfiksem z końca XVII w. w polu głównym, z tego samego czasu pochodzą ustawione po jego bokach rzeźby Matki Boskiej i św. Jana. W zwieńczeniu umieszczono późnobarokowy obraz św. Michała Archanioła z 1. poł. XVIII w. W nawie przy tęczy ustawione są dwa ołtarze boczne, barokowe z XVII w., w lewym widzimy obrazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Mateusza zaś w prawym św. Stanisława Kostki i Zwiastowania. Na lewej ścianie znajduje się rokokowa ambona z 1730 r., nakryta baldachimem, na przeciwnej ścianie zawieszony jest późnobarokowy pomnik nagrobny Jerzego Ignacego Lubomirskiego (zm. 1753), wykonany według projektu architekta Karola Henryka Wiedemanna przez rzeźbiarza Stanisława Ochockiego. W kościele znajdują się też liczne marmurowe epitafia rodu Lubomirskich. Przy nawie kaplica św. Józefa Kalasancjusza, ośmioboczna, ozdobiona jest we wnętrzu sztukateriami o motywach geometrycznych. Znajduje się w niej rokokowy ołtarz wykonany ze stiuku w 1. poł. XVIII w., być może przez Baltazara Fontanę. W ołtarzu tym umieszczony jest obraz św. Józefa Kalasancjusza, który namalował być może Jerzy Eleuter Szymonowicz Siemiginowski.

Rzut poziomy za: Kłos S., Rzeszów. Przewodnik, Rzeszów 1993

LITERATURA

Kłos S., Rzeszów. Przewodnik, Rzeszów 1993
Malczewski J., Zabytki architektury sakralnej Rzeszowa, Rzeszów 1992
Miłobędzki A., Architektura polska XVII wieku, Warszawa 1980