Berlin, Deutscher Dom

Lokalizacja:  Berlin - Mitte, Gendarmenmarkt 1-2 (52.512776, 13.392424)
Budowa: 1701-1708, 1780-1785
Architekt: Martin Grünberg, Giovanni Smonetti, Carl Freidrich Gontard
Styl: klasycyzm

HISTORIA. Pierwotny kościół na tym miejscu został zbudowany w latach 1701-1708 według projektu Martina Grünberga i Giovanniego Smonettiego. W latach 1780-85 r. dobudowano wieżę według planów Carla von Gontarda. Gontard, który nadzorował prace budowlane został odsunięty po zawaleniu się wieży w 1781 r. Budowę wieży ukończył Georg Christian Unger. Pomysł wzniesienia obu wysokich wież na placu Żandarmerii wyszedł od króla Fryderyka II, który inspirację czerpał w bliźniaczych kościołach na rzymskim Piazza del Poppolo i paryskim kościele św. Genowefy (dzisiaj Panteon). W listopadzie 1943 r. kościół został uszkodzony w wyniku alianckiego nalotu. Kolejne bombardowanie w styczniu 1945 r. doprowadziło do całkowitego wypalenia budynku, który pozostawał ruiną aż do 1983 r. kiedy to rozpoczęto jego odbudowę. Prace zostały ukończone w 1996 r. i dawny gmach kościoła został przeznaczony na muzeum historii niemieckiego parlamentaryzmu.

ARCHITEKTURA. Klasycystyczny kościół złożony jest z nawy i wysokiej na 70 metrów wieży. Nawa zbudowana jest na planie koła i nakryta kopułą z latarnią, z trzech stron otoczona jest trapezoidalnymi apsydami. Jej ściany opięte są w narożnikach pilastrami i przeprute dużymi, odcinkowymi oknami. Wieża w dolnej części ujęta jest z trzech stron wysuniętymi sześciokolumnowymi portykami, zwieńczonymi trójkątnymi tympanonami, nakrytymi dachami dwuspadowymi. Górna część wieży posiada formę smukłego owalu, opiętego kolumnami podtrzymującymi gzyms z balustradą i nakrytego kopułą.

LITERATURA

Adamiak J., Pillep R., Zabytki architektury i sztuki NRD, Warszawa 1989
Czupryna J. M., Ptaszyńska M., Berlin. Przewodnik, Expressmap 2015
Knaurs Kulturführer in farbe Berlin, opr. zb., München 1992