Lokalizacja:  Gdańsk, Łagiewniki 63 (54.358049, 18.650729)
Budowa: XV w.
Styl:  gotyk

HISTORIA. Pierwotnie na miejscu kościoła stała kaplica z początku XV w., przy której wzniesiono szpital dla niedołężnych żeglarzy. Po zniszczeniu kaplicy w 1433 r. już kilka lat później powstało na jej miejscu obecne prezbiterium kościoła. Następnie wzniesiono korpus nawowy wraz z wieżą, nie wiadomo jednak czy nastąpiło to jeszcze w XV wieku czy już na początku następnego stulecia. W XVI w. wraz z rozszerzaniem się reformacji kościół przejęli protestanci. Po zajęciu Gdańska przez wojska napoleońskie Francuzi uczynili z kościoła i szpitala obóz jeniecki. W XIX w. budynek kościoła pełnił też funkcję magazynu książek a potem galerii obrazów. Różnorodne przeznaczenie kościoła pociągnęło za sobą zmiany w architekturze jego wnętrza. W 1881 r. wieżę kościoła nakryto hełmem z rozbieranej wtedy sąsiedniej bramy św. Jakuba. Z perspektywy czasu ten rzadki eksperyment konserwatorski należy uznać za udany. W czasie II wojny światowej kościół nie ucierpiał. Po wojnie w 1946 r. kościół został przekazany zakonowi kapucynów, jako rekompensata za utratę klasztoru we Lwowie. Kapucyni przywrócili kościołowi funkcję sakralną i do dziś się nim opiekują.

ARCHITEKTURA. Kościół św. Jakuba jest budowlą późnogotycką, zbudowaną z cegły, złożoną z prezbiterium zamkniętego ścianą prostą oraz nieco szerszej nawy, w którą od zachodu wbudowana jest kwadratowa wieża. Wieża kościoła nakryta jest barokowym hełmem z latarnią i zwieńczonym iglicą. Na zewnątrz kościół nakryty jest dwuspadowym dachem o wspólnej kalenicy. Ściany przeprute są lancetowatymi, ostrołukowymi oknami. Wnętrze nakryte jest drewnianym stropem i oświetlone dużymi ostrołukowymi oknami.

Zabytkowe wyposażenie wnętrza przepadło na początku XIX w.

LITERATURA

Friedrich J., Gdańskie zabytki architektury, Gdańsk 1997
Strona internetowa: http://www.gdansk.kapucyni.pl/