Augustianie zostali sprowadzeni do Warszawy z Pragi przez księcia mazowieckiego Siemowita III około 1352 r. Murowany gotycki kościół dla zakonników został zbudowany w końcu XIV w. lub na początku XV w. , była to trójnawowa świątynia o układzie halowym. W latach 1631-36 kościół został przekształcony w trójnawową bazylikę i zyskał cechy barokowe. Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 1730-52 według projektu Karola Baya, kiedy to m.in. wzniesiono późnobarokową fasadę. W 1864 r. po upadku powstania styczniowego klasztor augustianów został skasowany a jego dobra skonfiskowane przez władze rosyjskie. W czasie powstania warszawskiego w 1944 r. kościół został całkowicie zniszczony i był odbudowywany w latach 1950-59. Podczas odbudowy w 1956 r. kościół został przekazany siostrom Franciszkankom Służebniczkom Krzyża Św. Obecnie jest to kościół późnobarokowy z pozostałościami barokowymi i reliktami gotyckimi. Złożony z trójprzęsłowego bazylikowego korpusu o nawach bocznych węższych o połowę od nawy głównej oraz dwuprzęsłowego prezbiterium, zamkniętego ścianą prostą. Fasada kościoła jest dwukondygnacjowa, z cofniętą częścią środkową, ujętą parami kolumn na tle pilastrów. Obie kondygnacje zwieńczone są przełamującym się belkowaniem, całość wieńczy przerwany falisty szczyt. Okna i nisze na posągi zamknięte są półkoliście. Wewnątrz ściany nawy głównej i prezbiterium rozczłonkowane są pilastrami toskańskimi, dźwigającymi przełamujące się belkowanie. Nawy boczne otwarte są do nawy głównej półkolistymi arkadami. Nawa główna nakryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, zaś prezbiterium sklepieniem kolebkowo-krzyżowym. Wschodnie przęsło nawy głównej mieści w sobie kruchtę a nad nią chór muzyczny, wsparty na trzech przeszklonych arkadach. Oryginalne wyposażenie wnętrza przepadło w 1944 r. Obecne pochodzi z lat 1959-68.

LITERATURA

Katalog Zabytków Sztuki, T XI, cz. 1 Stare Miasto, IS PAN 1993
Mórawski K., Głębocki W., Warszawa. Mały przewodnik, Warszawa 1997
Żabicki J., Leksykon zabytków Mazowsza i Podlasia, Warszawa 2010