Lokalizacja:  Warszawa-Czerniaków, Czerniakowska 2/4 (52.194156, 21.055945)
Budowa:  1687-1693
Architekt:  Tylman z Gameren
Styl:  barok

Kościół na Czerniakowie jest wybitnym zabytkiem polskiego baroku, łączy w sobie wysokiej klasy architekturę, rzeźbę i malarstwo.

HISTORIA. Świątynię ufundował Stanisław Herakliusz Lubomirski, marszałek wielki koronny z przeznaczeniem na rodowe mauzoleum. Fundator w 1683 r. sprowadził tutaj zakon bernardynów. Kościół został wzniesiony według planów Tylmana z Gameren w latach 1687-1693. Po upadku powstania styczniowego w 1864 r. bernardyni zostali usunięci i powrócili dopiero w 1945 r.

ARCHITEKTURA. Barokowy kościół złożony z korpusu nawowego, zbudowanego na planie krzyża greckiego i ośmiobocznego prezbiterium. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się kopuła z latarnią na ośmiobocznym tamburze. Nad prezbiterium wznosi się ośmioboczny dach namiotowy. Elewacje zewnętrzne kościoła opięte są pilastrami i zwieńczone trójkątnymi frontonami. Wewnątrz ściany kościoła opięte są jońskimi pilastrami. Część środkową korpusu nawowego wydzielają ukośnie ustawione filary, nad nimi wznosi się kopuła z latarnią. Ramiona nawy nakryte są sklepieniami kolebkowymi na gurtach.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA pochodzi z okresu budowy kościoła. Freski w kopule wykonał Francesco Antonio Giorgioli. Stiuki w nawie wykonali inni włoscy artyści Battista Colonna, Giacomo Francesco Cipper i Carlo Giuseppe Giorgioli. Autorem rzeźb w kościele jest pochodzący z Gdańska Andreas Schlüter. W prezbiterium ustawiony jest ołtarz główny projektowany przez Tylmana z Gameren i wykonany przez Andreasa Schlütera. Znajdują się w nim relikwie św. Bonifacego. W ramionach korpusu nawowego ustawione są ołtarze boczne, jeden z nich to XVI-wieczny tryptyk Opłakiwania Chrystusa. W krypcie kościoła pochowany został fundator Stanisław Herakliusz Lubomirski (zm. 1702).

LITERATURA

Mórawski K., Głębocki W., Warszawa. Mały przewodnik, Warszawa 1987
Sztuka polska. T. 4, Wczesny i dojrzały barok, Oprac. zb., Arkady 2013
Żabicki J., Leksykon zabytków Mazowsza i Podlasia, Warszawa 2010