Wien, kirche Am Hof

Lokalizacja:  Wiedeń, Schulhof 1 (48.210962, 16.368446)
Budowa: 1386-1403, 1662
Budowniczy:  Carlo Antonio Carlone (fasada)
Styl:  gotyk, barok

HISTORIA. Kościół zbudowany został przez karmelitów w latach 1386-1403. W czasie reformacji popadł w ruinę. W 1554 r. został przekazany jezuitom i odnowiony. W 1662 r. powstała obecna barokowa fasada według projektu Carlo Antonio Carlone. W 1773 r. po kasacie zakonu jezuitów kościół stał się świątynia garnizonową a od 1783 r. parafialną. W 1789 r. miała miejsce klasycystyczna przebudowa wnętrza kościoła. Z tarasu kościoła ogłoszono 6 sierpnia 1806 r. rozwiązanie Cesarstwa Rzymskiego. Wcześniej bo w 1782 r. z tegoż tarasu papież Pius VI pobłogosławił mieszkańców Wiednia. Podobne wydarzenia miały miejsce jeszcze dwa razy kiedy to Jan Paweł II w 1983 r. i Benedykt XVI w 2007 r. spotykali się z Wiedeńczykami.

ARCHITEKTURA. Kościół złożony jest z czteroprzęsłowego, trójnawowego halowego korpusu oraz trójprzęsłowego prezbiterium zamkniętego pięciobocznie. Do korpusu po obu bokach przylegają rzędy czterech kaplic. Prezbiterium kościoła od wschodu i południa oraz górne partie korpusu od południa opięte są przyporami. Korpus i prezbiterium nakryte są dachami dwuspadowymi z wieżyczką na sygnaturkę nad zamknięciem prezbiterium. Wewnątrz korpus podzielony na trzy nawy smukłymi ośmiobocznymi filarami z korynckimi kapitelami, wspierającymi sklepienia krzyżowo-żebrowe. Barokowa fasada jest w środkowej części cofnięta do tyłu, po bokach ujmują ja wysunięte skrzydła budynków klasztoru jezuitów. Fasadę poprzedza taras, pod którym kryje się obszerny przedsionek. Dolna kondygnacja środkowej część fasady podzielona jest parami zdwojonych pilastrów. Na osi umieszczone jest wielkie prostokątne okno zwieńczone segmentowym naczółkiem. W bocznych polach również wydzielonych pilastrami, znajdują sie półkoliste wnęki z posągami świętych, zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Górna kondygnacja, wydzielona jest wydatnym gzymsem, ujęta spływami wolutowymi i zwieńczona trójkątnym szczytem.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA kościoła jest przeważnie barokowe i pochodzi z XVII i XVIII w. W trzeciej kaplicy na lewo od wejścia znajduje się fresk przedstawiający gloryfikację św. Jana Franciszka Regis, wykonany w latach 1752-53 przez Franza Antona Maulbertscha. W następnej kaplicy św. Antoniego  pod ołtarzem pochowany jest spowiednik cesarza Ferdynanda II, Wilhelm Lamormaini (zm. 1648). W kaplicy św. Ignacego Loyoli, pierwszej po prawej stronie znajdują się freski autorstwa Andrei Pozzo, przedstawiające sceny z życia założyciel zakonu jezuitów. W klasycystycznym ołtarzu głównym umieszczony jest obraz Matki Bożej w otoczeniu chórów anielskich z 1798 r. Z tego samego czasu pochodzi również ambona. Na chórze umieszczone są piękne rokokowe organy z 1763 r. W jednej z krypt pod kościołem pochowany został cesarski wódz Raimondo Graf Montecuccoli (zm. 1680).

LITERATURA

Gostyński W., Wiedeń. Przewodnik, Warszawa 1985
Nowak M., Czerwińska B., Wiedeń. Przewodnik, wyd. ExpressMap 2013
Sztuka gotycka, pod. red. R. Tomana, wyd. Konemann 2000
Strona internetowa: https://www.wien.gv.at/wiki/index.php?title=Kirche_am_Hof