Austria
Wiedeń, kościół augustianów
Marek SztorcWiedeń, kościół augustianów
Wiedeń, kościół św. Augustyna
Wien, Augustinerkirche
Lokalizacja: Wiedeń - Innere Stadt, Augustinerstraße 3 (48.205871, 16.367648)
Budowa: 1330-1339
Architekt: Dietrich Ladtner von Pirn
Styl: gotyk
HISTORIA. Zespól klasztoru i kościoła augustianów przylega bezpośrednio do zabudowań Hofburga, dlatego sam kościół pełnił funkcję kościoła dworskiego. Zbudowany został dla augustianów przez budowniczego Dietricha Ladtnera w latach 1330-39 z fundacji księcia Fryderyka Pięknego. Prezbiterium kościoła zostało ukończone dopiero w 1399 r. W 1631 r. świątynia stała się dworskim kościołem parafialnym a krótko potem rozpoczęto barokizację jej wnętrza, m.in. prezbiterium dokonaną pod kierunkiem Giovanni Battista Carlone. W 1652 r. do kościoła dobudowano wieżę projektu Georga Gerstenbranda. W latach 1783-84 wnętrze świątyni zostało zregotycyzowano według projektu Johanna Ferdinanda Hetzendorfera von Hohenberg. W 1848 r. cebulastą kopułę na wieży zastąpiła ostrosłupowa iglica. W 1945 r. prezbiterium zostało uszkodzone przez bomby. W tym kościele została odprawiona uroczysta Masza świąta z udziałem króla polskiego Jana III Sobieskiego nazajutrz po zwycięskiej bitwie pod Wiedniem w 1683 r. Wydarzenie to upamiętnia tablica wmurowana w południową elewację kościoła w 300 rocznicę bitwy. W 1854 r. w kościele odbył się ślub cesarza Franciszka Józefe z Elżbietą Bawarską, popularnie zwaną Sisi.
ARCHITEKTURA. Jest to gotycki kościół złożony z trójnawowego, sześcioprzęsłowego halowego korpusu i wydłużonego pięcioprzęsłowego prezbiterium, zamkniętego oktagonalną kaplicą. Do piątego przęsła prezbiterium dostawiona jest wieża, nakryta kamiennym, ostrosłupowym hełmem, zwieńczonym kwiatonem. Elewacje kościoła od wschodu opięte są uskokowymi przyporami i przeprute ostrołukowymi oknami. Korpus i prezbiterium nakryte są dachami dwuspadowymi. Wnętrza kościoła nakrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe, wsparte w korpusie na ośmiobocznych smukłych filarach. Prezbiterium nakryte jest sklepieniami gwiaździstymi, najstarszymi tego typu sklepieniami w Austrii.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W prezbiterium ustawiony jest neogotycki ołtarz główny wykonany przez Andreasa Halbiga w 1874 r. Przy tęczy ustawione są dwa ołtarze boczne wykonane w 1730 r. przez Johanna Baptista Strauba. W prawym znajduje się obraz Św. Maria Magdalena, namalowany około 1707 r. przez Johanna Michaela Rottmayra. W prawej nawie umieszczony jest jest klasycystyczny pomnik nagrobny arcyksiężnej Marii Krystyny (zm. 1798), który został ufundowany przez jej męża Alberta, księcia sasko-cieszyńskiego. Warto dodać, że książę Albert był synem króla polskiego Augusta III i to on dał początek istnieniu dzisiejszej Albertiny. Pomnik posiada formę piramidy, do której wejścia zdąża orszak żałobny. Autorem dzieła jest wybitny włoski rzeźbiarz Antonio Canova (1801-1805). Na chórze organowym ustawione są organy wykonane w latach 1720-1730 przez Johanna Hencke obudowane XIX w. prospektem. Po prawej stronie nawy znajduje się kaplica św. Jerzego, w której umieszczony jest cenotaf cesarza Leopolda II (zm. 1792), z leżącą postacią zmarłego w otoczeniu żałobników, wykonany przez Franza Antona Zaunera. W małej krypcie za kaplicą (Herzgruft) umieszczone są 54 urny z sercami Habsburgów, począwszy od Ferdynanda III (zm. 1657) do arcyksięcia Franciszka Karola (1878).
LITERATURA
Kretschmer H., Reclams Städteführer Wien, wyd. Reclam 2025
Matzner A., Antonio Canova – Das Grabdenkmal für Erzherzogin Marie Christine von Sachsen-Teschen (1800-1805). Strona internetowa: http://artinwords.de/antonio-canova-das-grabmal-fuer-erzherzogin-marie-christine-von-sachsen-teschen/ (dostęp 13.02.2017)
Strona internetowa: http://augustinerkirche.augustiner.at (dostęp 13.02.2017)
Strona internetowa: https://www.wien.gv.at/wiki/index.php/Augustinerkirche (dostęp 13.02.2017)
Wiedeń, kościół augustianów
Kościoły w Wiedniu opisane na stronie: zabytkowekoscioly.net
Wiedeń, katedra św. Szczepana
Wiedeń, kościół św. Karola Boromeusza
Wiedeń, kościół am Hof
Wiedeń, kościół augustianów
Wiedeń, kościół dominikanów
Wiedeń, kościół franciszkanów
Wiedeń, kościół jezuitów
Wiedeń, kościół kapucynów
Wiedeń, kościół krzyżacki
Wiedeń, kościół Maria am Gestade
Wiedeń, kościół Mariahilf
Wiedeń, kościół Matki Bożej Zwycięskiej
Wiedeń, kościół minorytów
Wiedeń, kościół paulinów
Wiedeń, kościół pijarów
Wiedeń, kościół salezjanek
Wiedeń, kościół serwitów
Wiedeń, kościół szkocki
Wiedeń, kościół Trójcy PrzenajświętszejWiedeń, kościół Świętej Trójcy (Wotrubakirche)
Wiedeń, kościół wotywny
Wiedeń, kościół św. Józefa na KahlenberguWiedeń, kościół św. Karola Boromeusza na Cmentarzu Centralnym
Wiedeń, kościół św. MichałaWiedeń, kościół św. Piotra
Wiedeń, kościół św. Rocha i św. Sebastiana
Wiedeń, kościół Gwardii (polski)



























