Roma, chiesa di Sant'Anna dei Palafrenieri

Kościół położony jest tuż przy bramie św. Anny, która pełni funkcję przejścia granicznego między Państwem Watykańskim a Włochami. Jest jednym z pierwszych w Rzymie kościołów zbudowanych na planie elipsy. Autorem projektu był wybitny włoski architekt Jacopo Barozzi da Vignola, który pracował na zlecenie Arcybractwa Papieskich Stajennych. Budowę kościoła rozpoczęto w 1565 r. Ze względu na problemy finansowe bractwa budowę przerwano i po śmierci Vignoli pracę kontynuował jego syn Giacinto Barozzi. Konsekracja kościoła miała miejsce w 1583 r. Budowę fasady w pierwszej połowie XVII w. rozpoczął architekt Francesco Borromini, jednak prace przerwano. Dopiero na początku XVIII w. ukończono fasadę a w 1763 r. wnętrze kościoła nakryto kopułą. Kościół do 1929 r. pozostawał w rękach Arcybractwa Stajennych, kiedy to został przekazany augustianom i erygowano przy nim parafię. Kościół jest budowlą wczesnobarokową, zbudowaną na planie elipsy o wymiarach 28 na 12 metrów, nakrywa go kopuła z latarnią i poprzedza fasada. Elewacje zewnętrzne kościoła opięte są pilastrami i zwieńczone wydatnym gzymsem koronującym. Ośmioboczna od zewnątrz kopuła obwiedziona jest gzymsem i nakryta spłaszczonym dachem. Barokowa fasada rozczłonkowana jest pilastrami i dwiema potężnymi kolumnami, ujmującymi portal wejściowy i dźwigającymi trójkątny przerwany przyczółek z rzeźbami aniołów. Nad portalem umieszczony jest medalion z rzeźbioną sceną św. Anny uczącej Marię czytania. Fasadę wieńczą wydatny gzyms i balustrada oraz dwie narożne, czworoboczne wieżyczki przeprute dużymi półkolistymi otworami i nakryte hełmami baniastymi. Wnętrze kościoła rozczłonkowane jest korynckimi kolumnami wspierającymi wydatny gzyms obiegający. Między kolumnami naprzemiennie znajdują się duże półkoliste arkady na osiach i portale wejściowe. Dwie z półkolistych arkad na osi podłużnej otwarte są na przedsionek i ołtarz główny, arkady na osi poprzecznej mieszczą płytkie wnęki ołtarzowe. Portale prowadzące do pomieszczeń pomocniczych nakryte są trójkątnymi naczółkami i ozdobione sztukateriami, które wykonał w 1746 r. Giovanni Battista de Rossis. Nad portalami umieszczone są freski przedstawiające sceny z życia św. Anny. Kopuła u podstawy przepruta jest wielkimi oknami, zamkniętymi łukami segmentowymi. W kościele na początku XVII w. na krótko zawisł obraz Madonny z Dzieciątkiem namalowany przez Caravaggia w latach 1605-06 na zamówienie Arcybractwa Papieskich Stajennych. Obraz najpierw znajdował się w jednym z ołtarzy Bazyliki św. Piotra ale został źle przyjęty przez watykańskich dostojników, m.in. ze względu na postać Madonny, dla której modelem była rzymska prostytutka. Ostatecznie obraz nabył kardynał Scipione Borghese i można go dziś oglądać w Galerii Borghese.

LITERATURA

Strona internetowa: http://romanchurches.wikia.com/wiki/Sant'Anna_dei_Palafrenieri
Strona internetowa: http://www.santanna.va