Praha, bazilika sv. Jiří

Widok na kościół z wieży katedryKościół św. Jerzego położony jest na wzgórzu zamkowym Hradczany, tuż obok praskiej katedry. Jego dwie romańskie wieże są doskonale widoczne z daleka. Zbudowany został około 920 r., zapewne z fundacji księcia czeskiego Wratysława I, jako pierwsza bazylika trójnawowa na terenie Czech. Dalsza rozbudowa nastąpiła w 973 r. wraz z utworzeniem przy kościele klasztoru benedyktynek. W 1142 r. po pożarze, który spustoszył praskie wzgórze zamkowe, wzniesiono przy kościele od wschodu m.in. wspomniane dwie wysokie wieże, które później nakryte zostały ostrosłupowymi hełmami. Pracami tymi kierował budowniczy Wernher. Z czasem do kościoła przybudowywano od jego południowej strony kolejne kaplice: romańską św. Ludmiły, gotycką Panny Marii i barokową św. Jana Nepomucena. Z okresu baroku pochodzi też okazała fasada zachodnia, wykonana przez Francesco Carattiego w 2. poł. XVII w. Pomimo tych zmian, budowla zachowała ona swój romański charakter o czym świadczy wnętrze kościoła. Nawa główna nakryta jest stropem płaskim i podobnie jak nawy boczne zamknięta półkolistą apsydą. Jej ściany otwarte są do naw bocznych półkolistymi arkadami wspartymi na masywnych romańskich kolumnach. Ściany w górnej kondygnacji rozczłonkowane są romańskimi oknami - triforiami. Na sklepieniu apsydy zachowały się fragmenty romańskich malowideł przedstawiające Niebieskie Jeruzalem oraz postaci Chrystusa, Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty. W wnętrzu ustawione są pomniki nagrobne dwóch czeskich władców: drewniana tumba księcia Wratysława I (zm. 921), fundatora kościoła, wykonana w końcu XV w. oraz nagrobek Bolesława II (zm. 999). W kaplicy św. Ludmiły znajduje się nagrobek świętej, pierwszej czeskiej męczennicy (zm. 921), wykonany w XIV w. przez warsztat Parlerów. Ponadto w kościele zobaczyć można rzeźbioną gotycką Pietę z XIV w. i krucyfiks z XV w. Są też dwie kopie średniowiecznych płaskorzeźb: romańskiego tympanonu z postaciami Madonny i klęczącego króla czeskiego Przemysła Ottokara I w otoczeniu świętych oraz gotycką scenę walki św. Jerzego ze smokiem. Oryginały znajdują się w się sąsiednich zabudowaniach klasztornych, gdzie mieści się oddział czeskiej Galerii Narodowej.

Widok wnętrza pochodzi z czeskiej pocztówki.

LITERATURA

Georgijewska E., Artystyczne stolice świata. Praga, Warszawa 1977
Pavel J., Sztuka Czechosłowacji, Warszawa 1986